Khi bắt tay vào học cờ vây, rất có thể bạn đã từng nghe qua câu: “Hãy thua 100 trận đấu đầu tiên càng sớm càng tốt”.
Câu nói này có hai ý, một là để xoa dịu người mới, rằng đừng ngại thua, nó là chuyện bình thường; hai là nhấn mạnh tầm quan trọng của việc luyện tập bằng thực chiến.
Tuy nhiên, nhiều khi thua 100 trận xong, người chơi vẫn không hiểu mình cần làm gì trên bàn cờ. Quân rời rạc, không cùng nhau tạo đất, lại dễ bị ăn giữa chừng. Kết quả là càng thua thì càng nản chứ không học hỏi được gì nhiều, dễ dẫn đến bỏ cuộc.
Vậy ngoài việc học các kiến thức cờ vây cơ bản và lao vào chơi cờ như thiêu thân, ta có thể làm gì?
Tìm kiếm những chiến thắng nhỏ
Để bổ trợ cho câu nói kinh điển trên, tôi đề xuất một ý nữa: Hãy (quyết liệt) tìm kiếm những chiến thắng nhỏ.
Chính sự tích lũy những chiến thắng nho nhỏ sẽ đem lại niềm vui, giúp giữ ngọn lửa học hỏi cháy râm rang đợi lúc bùng phát. Có nhiều cách để có được nó.
Làm bài tập cờ vây
Chiến thắng nhỏ dễ dàng nhất là làm bài tập. Thay vì phải hoang mang khi phải chơi trên một bàn cờ với nhiều lựa chọn, bài tập giúp cho suy nghĩ đơn giản và mạch lạc hơn. Người học chỉ cần giải quyết 1 vấn đề trong từng bài.
Một bộ bài tập mà tôi luôn dùng để giúp các bạn mới học hiểu nhanh về cờ vây là bộ Cờ vây Academy training – Vol 1.
Học một bài học sau mỗi trận
Sau khi chơi cờ, dù thắng hay thua, bạn cũng nên review trận đấu. Công cụ hỗ trợ miễn phí tốt nhất hiện tại là AI Sensei (Dễ dùng nhất nếu chơi cờ trên Online-go).
AI Sensei sẽ chỉ ra cho bạn những nước lỗi và mức độ sai sót của nó (ví dụ nước sai mất 1 mục thì nhẹ, nước sai mất 6 mục thì nặng). Tuy AI Sensei hiện chưa hỗ trợ giải thích tại sao nó là lỗi, tôi nghĩ bạn có thể cố gắng phân tích xem lý do đằng sau là gì. Đây cũng là một dạng luyện tập lý thú để có thêm chiến thắng nhỏ.
Làm quen với chiến thắng
Dù làm bao nhiêu bài tập, rút ra bao nhiêu bài học, tất cả đều không bì kịp với niềm vui khi giành chiến thắng trên một trận đấu thực tế.
Bạn có thể lên online-go hoặc một trang khác, chọn một đối thủ máy tính tương đối dễ (nhưng đừng chọn máy tính chơi dở quá, sẽ không học được gì), yêu cầu chấp mình từ 2 – 4 quân. Có thể chọn các con bot như amybot-beginner, Bergamot, Bouvardia.
Nhờ có sẵn khung đất từ những quân chấp, ta đổi mục tiêu tấn công quân đối thủ thành mở rộng và liên kết vùng đất có sẵn, chỉ cần bảo vệ đất là thắng.
Sau khi thành công ở bước này, bạn có thể tăng trình độ của máy tính lên, đồng thời giảm số quân chấp đi.
Tâm thế góp một phần không nhỏ
Đại đa số người mày mò tìm hiểu cách chơi cờ vây đều thấy hoang mang do cờ vây nó quá trừu tượng và quá nhiều lựa chọn.
Ngược lại, khi bạn đã hiểu cờ vây một chút rồi (cỡ 15k trở lên), các nước đi sẽ trở nên khá tự nhiên. Lúc này, sự mơ hồ không biết đi đâu được thay thế bằng sự thích thú lựa chọn giữa nhiều nước muốn đi, (mà chỉ được chọn một).
Ngay từ đầu, nếu thấy mọi thứ quá khó hiểu, bạn đừng vội trách mình. Cứ phải đặt quân xuống, để thấy nó nằm đó, để quen mắt với nó, để học được một vài bài học từ nó, tiến bộ từng bước nhỏ.
Chỉ cần vượt qua bức tường bự đùng đầu tiên, mọi thứ sẽ sáng tỏ hơn rất nhiều.
Đó là lý do tại sao, bạn thường nghe nói:
“Hãy thua 100 trận đấu đầu tiên càng sớm càng tốt”.
