Tôi từng chia sẻ con đường tiến bộ lên 3 dan nhanh chóng của mình. Tuy nhiên, tôi bị kẹt ở trình độ này khá lâu. Cách để “phá băng” đó là giải bài tập đúng cách.
Từ chuyện học cờ thầy Lee
Năm 2010, thầy Lee qua Việt Nam để dạy cờ, tôi là một trong những học trò siêng năng nhất lớp.
Trong một buổi học 3 tiếng, thầy phát cho mỗi người 2 tờ bài tập cờ vây phù hợp với trình độ. Thông thường tôi dành 2 tiếng cho việc giải bài tập. Chỉ còn 1 tiếng để học các thứ khác.
Sau một thời gian ngắn, khả năng đọc cờ của tôi tiến bộ vượt bậc và tôi đạt hạng 6 ở Giải toàn quốc năm 2011.
Giải bài tập cờ vây đúng cách
Ở dưới là những vấn đề cốt yếu mà tôi sẽ không bao giờ được làm nếu không tham gia lớp thầy Lee.
Tập trung & đều đặn
Mỗi lần ngồi xuống “cày” bài tập thì nên tập trung hết mức, khoảng 0.5 đến 2 tiếng. Nhờ vậy, thói quen đọc cờ và sự ghi nhớ hình cờ nó mới có đường ám vào các nơ-ron thần kinh được.
Ngoài việc tập trung, sự lặp lại đều đặn của thói quen tập trung giải bài tập là bước “đồ đậm” để các nơ-ron lưu lại lâu dài về sau. Bạn nên dành khoảng 2 đến 3 buổi tập trung giải bài tập một tuần.
Suy nghĩ cho hai bên
Việc đọc cờ bao gồm cả việc đoán xem đối thủ trả lời nước đi của mình như thế nào. Ta không thể chỉ đi một nước, xong phải đợi đối thủ trả lời mới đi tiếp nước thứ ba. Lúc này thì đã quá trễ.
Đây là vấn đề lớn nhất đối với những bạn giải bài tập trên các app/web cờ thế. Việc này dễ hình thành thói quen chỉ tập trung đi tìm những nước có vẻ đúng rồi đợi máy tính trả lời. Cách này chỉ phù hợp với người mới học cờ vây, do hình cờ chưa phức tạp quá, nhiệm vụ của họ chỉ là tìm nước đi đúng hình cờ.
Hãy giải bài tập in trên giấy
Tôi thường giao bài tập cho học sinh trên giấy. Học trò sẽ ghi các nước đi tốt nhất cho cả hai bên theo thứ tự 1, 2, 3, 4, 5 … sau đó nộp cho thầy chấm.
Một lỗi sai dễ gặp là mình không lường được nước đáp trả của đối thủ, dẫn đến mình vẫn đạt được yêu cầu của bài nhưng vẫn tính là đáp án sai. Nước đi sai có thể nằm ở các nước của mình (1, 3, 5) hoặc của đối thủ (2, 4, 6).
Khi thầy bảo sai, việc của học trò là rà lại từ nước đi cuối cùng cho đến nước đầu tiên để tìm ra nước sai.
Những vấn đề liên quan khác
Ngoài ra, bạn cũng cần lưu ý các vấn đề dưới đây:
1. Phù hợp với trình độ
Có 4 loại bài tập:
- Bạn nhìn dưới 1p là ra đáp án
- Bạn suy nghĩ dưới 10p để ra đáp án.
- Bạn phải nghĩ lâu hơn 10p nhưng vẫn có thể giải ra.
- Bạn suy nghĩ hoài mà không ra.
Kyu player nên làm nhiều bài tập dạng (1) và (2). Dan player cần làm nhiều dạng (2) & (3).
Với bài tập dạng (4), đừng cố chấp giải nó dù bạn ở trình độ nào, hãy bỏ qua và để dành khi bạn đã mạnh hơn.
2. Suy nghĩ mạch lạc
Để giải bài tập cờ vây hiệu quả, nhanh chóng, đặc biệt là các bài khó, bạn cần tập thói quen suy nghĩ mạch lạc.
Không như các bài tập dễ, khi bạn chỉ cần tìm những nước đi ở điểm quan trọng. Bài tập cờ vây khó thách thức người làm với vô số biến thế có thể xảy đến (ví dụ trung bình có 3 lựa chọn cho 1 nước đi, nghĩa là sẽ có tới 81 biến thế cho 4 nước đi kế tiếp).
Nhiệm vụ của người làm là tránh bị luẩn quẩn trong một biến thế “tưởng ngon” nhưng vốn là sai hướng. Thay vì đó, bạn cần suy nghĩ thấu đáo về toàn bộ nước đi xuất phát từ 1 nước, sau đó quyết định rõ trong đầu nó đúng hay sai để chọn hay bỏ qua.
3. Hãy lặp lại nhưng không phải để thuộc lòng
Để đạt được hiệu quả tối ưu, việc giải lại các bài tập cũ là rất cần thiết. Đây là một cách để kiểm chứng xem mình đã hiểu được các ý tưởng đằng sau của bài tập chưa.
Giả sử nếu lần đầu bạn làm một bộ bài tập dạng (2) và làm đúng chỉ khoảng 50%. Bạn có thể giải lại cho đến khi có thể giải đúng trên 90%.
Một võ sĩ không chỉ đi một bài quyền một lần rồi bỏ qua, họ luôn phải tập tới lui để đến khi nó chui vào máu mình thì mới là đủ.
